جواد محدثى
38
فرهنگ عاشورا ( فارسي )
على « ع » شعر سرود و در محضر امام خواند : « امرر على جدث الحسين و قل لأعظمه الزّكيّه . . . » « 1 » بر مزار حسين « ع » بگذر و به استخوانهاى پاكش بگو . . . . نام ابو هارون ، موسى بن عمير و اهل كوفه بود . اجفر به معناى چاه وسيع . نام منطقهاى در اطراف كوفه كه آب و درخت داشته و قبلا از آن بنى يربوع بوده است . در آن محل ، قصر و مسجدى بوده است . حسين « ع » در مسير رفتن به كوفه در اين مكان هم توقّفى داشته است . « 2 » فاصلهء آن تا مكه 36 فرسخ است . « 3 » ادب الطّفّ به معناى ادبيات عاشوراست . طفّ ، نام سرزمين كربلاست . « ادب الطف » ، نام كتابى است در ده جلد به زبان عربى ، گردآورى « جواد شبّر » كه به معرّفى شاعرانى كه دربارهء امام حسين « ع » و حادثهء كربلا و شهداى عاشورا شعر و مرثيه سرودهاند پرداخته است . اين مجموعه ، از قرن اوّل هجرى تا قرن 14 را شامل مىشود و ضمن معرّفى كوتاه صاحبان اثر ، نمونههايى از شعرهاى آنان را هم به صورت برگزيده آورده است . كتاب ، به نحوى دربردارندهء ادبيّات شيعه و عقايد و احساسات و جهتگيريهاى شاعران شيعه نيز مىباشد ، بخصوص بر محور حادثهء جانسوز كربلا . ناشر كتاب ، « دار المرتضى » است ، بيروت ، 1409 ق . « 4 » - عاشورا و شعر فارسى ، شعر عاشورا ، ادبيات عاشورا ادبيّات عاشورا مقصود ، مجموعهء آثارى است كه در قالبهاى مختلف ادبى و هنرى ، بر محور حادثه و قهرمانان كربلا ، در طول چهارده قرن پديد آمده است . اين آثار ، شامل شعر و مرثيه ، نوحه و تعزيه ، مقتل و مصيبتنامه ، نمايشنامه و فيلمنامه ، داستان ، فيلم ، عكس و اسلايد ، كتب و مقالات و نثرهاى ادبى ، شرح حال قهرمانان كربلا ، تابلوها ، طرحها ، پوسترها ، ماكت و . . . مىتواند باشد . عاشورا هم داراى محتواست ( كه : چه شد ؟ ) هم داراى پيام است ( كه : چه
--> ( 1 ) - بحار الأنوار ، ج 44 ، ص 288 . ( 2 ) - الحسين فى طريقه الى الشهادة ، ص 61 . ( 3 ) - لغتنامه ، دهخدا . ( 4 ) - در اين زمينه نيز ر . ك : « شعراء كربلا ، او الحائريّات » على الخاقانى ، محتوى معرفى 84 شاعر اين شهر ( الذّريعة ، ج 14 ، ص 194 ) نيز : « عاشورا فى الأدب العاملى المعاصر » ، سيد حسن نور الدين پيرامون شاعران جبل عامل و محتوا و سبكهاى شعرى آنان پيرامون حادثهء كربلا با نمونههايى از اشعارشان .